تاریخ باستانی استان مازندران

درباره تاریخ باستانی استان مازندران اطلاع زیادی در دست نیست و اساساً وضع اقلیمی آن اجازه نمی‌دهد ابنیه و آثار معماری، پایدار بمانند…

استان مازندران  تاریخ مازندارن  تاریخچه مازندران  طبرستان  تبرستان

تاریخچه مازندران

استان مازندران , تاریخ مازندارن , تاریخچه مازندران , طبرستان , تبرستان , استان طبرستان , تاریخ باستانی طبرستان , تاریخچه تبرستان

مازندران‌گردی

درباره تاریخ باستانی استان مازندران اطلاع زیادی در دست نیست و اساساً وضع اقلیمی آن اجازه نمی‌دهد ابنیه و آثار معماری، پایدار بمانند. در جلگه‌های ساحلی مازندران آثار معتبری از ادوار قبل از اسلام به دست نیامده و حتی از شهرهای معتبر صدر اسلام (دوره پادشاهان طبرستان و دیلم) نیز به جز آمل و ساری یادگاری نمانده است.
بعد از غلبه آریایی‌های مهاجم و مهاجرت بومیان، ساکنان جدید ظاهراً پس از مدت‌ها زیر فرمان هخامنشیان قرار گرفتند. در کتیبه بیستون، سرزمین مازندران به نام «پشتخوارگی» و در اوستا «پذشخوارگر» آمده است و به نظر می‌رسد که مازندران جزو قلمرو اشکانیان بوده است. هم‌زمان با فتوحات مسلمانان از سلسله‌های پادوسبانان، آل باوند و افراسیابیان نام برده شده است که در طبرستان یا قسمتی از آن حکومت می‌کرده‌اند و استقلال نسبی داشته‌اند. مورخان، درباره اولین حمله مسلمین به طبرستان وحدت نظر ندارند. بنا به قول برخی از نویسندگان در سال ۳۰ هجری قمری – زمان خلافت عثمان – اولین‌بار،سعدبن عاص حاکم کوفه درصدد فتح طبرستان برآمد و سرانجام سواحل طبرستان، رویان و دماوند را به تصرف خود درآورد. در زمان مروان بن محمد (۱۳۲-۱۲۶ ه.ق) آخرین خلیفه بنی‌امیه، مردم طبرستان علیه حکام عرب دست به شورش برداشتند. در دوره خلافت ابوالعباس سفاح (۱۳۶-۱۳۲ ه.ق) – اولین خلیفه عباسی – یکی از عاملان وی رهسپار طبرستان شد و با مردم آن منطقه از طریق صلح و مدارا کنار آمد، لیکن در دوره خلافت ابوجعفر منصور (۱۵۸-۱۳۶ ه.ق) – دومین خلیفه عباسی – مردم طبرستان برای چندمین بار سر به شورش برداشتند. سرانجام طبرستان کاملاً تحت اطاعت اعراب درآمد، ولی بعد از آن نیز در سرزمین طبرستان مانند سابق، مسکوکاتی با خط پهلوی ضرب شد. سرانجام در سال ۱۶۷ هجری قمری، «ونداد هرمز» سلسله مستقلی در طبرستان تأسیس کرد.
در قرن چهارم و پنجم هجری، طبرستان میدان کشمکش سلسله آل زیار و آل بویه از یک طرف و سامانیان و غزنویان از طرف دیگر شده بود؛ اغلب اوقات طبرستان تحت اداره امرای آل زیار بود. در سال ۴۲۶ ه.ق، سلطان مسعود غزنوی از طریق گرگان وارد طبرستان شد و صدمات و خسارات جانی و مالی زیادی به مردم آن سامان وارد آورد. هنوز این خرابه‌ها ترمیم نشده بود که طغرل اول مؤسس سلسله سلجوقی به گرگان و طبرستان حمله‌ور شد. در سال ۶۰۶ ه.ق، طبرستان از جمله «کبود جامه» – شهرستان مینودشت امروزی در استان گلستان – به دست سلطان محمد خوارزمشاه افتاد و اسپهبد کبود جامه به نام «رکن‌الدین کبود جامه» و فرزندانش به دست سلطان محمد خوارزمشاه اسیر شدند.
زمانی که سلطان محمد خوارزمشاه از نبرد با سپاهیان مغول فرار می‌کرد، رکن‌الیدن، مغولان را به جایگاه سلطان محمد هدایت کرد و بر اثر این خوش‌خدمتی، از طرف مغولان به حکومت کبود جامه رسید و سرانجام توسط امیر تیمور، بساط حکمرانی آن‌ها نیز در کبود جامه برچیده شد.
بعد از درگذشت امیرتیمور، سادات مرعشی با کسب اجازه از شاهرخ میرزا (۸۵۰-۸۰۷ ه.ق) به مازندران بازگشتند و به عنوان امیران باج‌گزار این نواحی سلطنت کردند. سرانجام در زمان سلطنت شاه‌عباس اول به طور کلی قدرت سادات مرعشی از بین رفت. پس از برچیده شدن بساط حکومت ملوک‌الطوایفی طبرستان که تا سال ۱۰۰۶ ه.ق ادامه داشت، این منطقه در زمان حکومت شاه‌عباس اول و سلاطین بعدی سلسله صفویه به یکپارچگی حکومت محلی دست یافت. شاهان صفوی در طول هر سال چندین بار به عنوان شکار و یا پس از احداث مجموعه عمارت‌های فرح‌آباد، جهت استراحت به این منطقه سفرمی‌کردند.
نادرشاه افشار برای مقابله با دشمنان، به ویژه دشمنان شمالی و روس‌ها، در مازندران یک کارخانه کشتی‌سازی دایر کرد و بر رونق هر چه بیشتر منطقه افزود. از دوره فتحعلی‌شاه قاجار، به منطقه سرسبز و زیبا و دل‌انگیز مازندران، به عنوان یک منطقه استراحتی – تفریحی توجه گردید و ناصرالدین شاه طی دو سفر، دستور تعمیر راه‌ها و کاروانسراها را صادر کرد. در دوران سلطنت پهلوی، منطقه مازندران مانند سایر مناطق کشور از راه‌های ارتباط برخوردار شد و به علت شرایط محیطی و آب و هوای معتدل، چشم‌اندازهای زیبا و نزدیکی به تهران، محل استراحت و تفریح گروه زیادی از مردم کشور شد.

منبع: مجله شمالگردی

دسته ⇐ مازندران‌گردی

1+

توجه: قبل از ارسال نظر به نکات زیر توجه کنید :

  • • چنانچه شمالی هستید, لطفا نظرات را به زبان شیرین محلی تان بنویسید.
  • • نظراتی که به صورت فینگلیش نوشته شده باشند, تایید نخواهند شد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *